(function(w,d,s,l,i){w[l]=w[l]||[];w[l].push({'gtm.start': new Date().getTime(),event:'gtm.js'});var f=d.getElementsByTagName(s)[0], j=d.createElement(s),dl=l!='dataLayer'?'&l='+l:'';j.async=true;j.src= 'https://www.googletagmanager.com/gtm.js?id='+i+dl;f.parentNode.insertBefore(j,f); })(window,document,'script','dataLayer','GTM-WVPBPZ4');

21 mar 2022

Spójniki w języku angielskim – rodzaje, przykłady i funkcje

Podczas nauki języków musimy poznać części mowy, dzięki nim bowiem łatwiej będzie nam budować zdania i rozumieć ich konstrukcję. Wśród wspomnianych części mowy wyróżnimy między innymi czasowniki i rzeczowniki, przymiotniki, przysłówki, liczebniki. Nie możemy zapomiPodczas nauki języków musimy poznać części mowy, dzięki nim bowiem łatwiej będzie nam budować zdania i rozumieć ich konstrukcję. Wśród wspomnianych części mowy w języku angielskim wyróżniamy między innymi czasowniki i rzeczowniki, przymiotniki, przysłówki, liczebniki. Nie możemy zapominać też o spójnikach, bo to dzięki nim możemy tworzyć bardzo rozbudowane, połączone w sensowną całość wypowiedzi. W języku angielskim spójniki dzielą się na kilka rodzajów. Jak ich używać? O tym w poniższym tekście.

spójniki w języku angielskim

Spójnik w angielskim – podstawy i podział

Zadaniem spójnika jest spajanie, łączenie zdań lub równoważników zdań w konkretną, logiczną całość. W odróżnieniu do czasowników czy rzeczowników, spójniki nie funkcjonują jako samodzielne wyrażenia. Mogą za to łączyć autonomiczne wypowiedzi i wprowadzać zdania podrzędne.

W języku angielskim spójniki dzielimy na: spójniki współrzędne (coordinating conjunctions) oraz podrzędne (subordinating conjunctions). Spójniki pełnią także różnego rodzaju funkcje: określają czas, powód, rezultat itp. O tym w dalszej części artykułu.

Spójniki współrzędne – coordinating conjunctions

W języku angielskim spójniki współrzędne łączą ze sobą słowa czy zdania równorzędne, czyli takie, które są wobec siebie równie istotne i żadne z nich nie jest ważniejsze od całego komunikatu. Przykładami takich spójników są:

fordla
andi
norani
butale
orlub/czy
yetjeszcze
sowięc

Podczas nauki tej grupy spójników, a jest to grupa podstawowa, nauczyciele często posiłkują się akronimem FANBOYS, który składa się właśnie z pierwszych liter ww. coordinating conjunctions. To taka ciekawostka ułatwiająca zapamiętanie ich.

By łatwiej zrozumieć funkcję tych spójników, warto przyjrzeć się przykładom. Przykładowe zdania z wykorzystaniem coordinating conjunctions to:

I am a wife and mother.Jestem żoną i matką.
Do you like cola or pepsi?Lubisz colę czy pepsi?
He was sick, so he didn’t work.On był chory, więc nie pracował.
She is not my friend but I helped her. Ona nie jest moją koleżanką, ale pomogłem jej.
The teacher called for nurse.Nauczyciel zawołał pielęgniarkę.

Spójniki z tej grupy można pogrupować w następujący sposób: ‘and’ oznacza dodawanie, ‘or’ alternatywę, ‘but’ kontrast, zaś ‘nor’ – wykluczanie. 

Spójniki podrzędne w języku angielskim – subordinating conjunctions

W języku angielskim spójniki podrzędne mają za zadanie połączenie zdań, w których występuje relacja nadrzędności i podrzędności. Zdania tego typu, najprościej tłumacząc, składają się z dwóch elementów, przy czym nie są one na tym samym poziomie zależności. W zdaniu: „Zadzwoń do mnie, jak tylko odsłuchasz tę wiadomość” występuje warunek. Do budowy takich zdań służą właśnie subordinating conjunctions

Przykładowe spójniki podrzędne w języku angielskim to:

afterpo
althroughpomimo że
as/astak/jak 
as long tak długo
as much tak bardzo 
as soon astak wcześnie lub jak tylko
becauseponieważ
beforezanim
by the timedo czasu
ifjeśli
if thenjeśli wtedy
in casew razie
oncegdy tylko
thatże
thanniż
unlesschyba że
untilaż, aż do
whenkiedy
wheneverkiedykolwiek
wheregdzie
wherevergdziekolwiek 
whilepodczas gdy

Przykładowe zdania z wykorzystaniem subordinating conjunctions to:

I’m not sure when he will call me.Nie jestem pewna, kiedy do mnie zadzwoni.
The darkest hour is that before the dawn.Najmroczniejszą godziną jest ta przed świtem.
We are staying because it’s very cold.Zostajemy, bo jest bardzo zimno.
Granny was looking beautiful when she was younger.Gdy była młodsza, babcia wyglądała pięknie.
He’s so friendly and kind that everybody likes him.Jest tak przyjazny i miły, że wszyscy go lubią.

Angielskie spójniki skorelowane ‒ correlative conjunctions

Chcąc rozszerzyć znajomość spójników współrzędnych, warto też pamiętać o spójnikach skorelowanych w postaci nieciągłej, na przykład:

as… as…tak…, jak…
as much… as…tak bardzo…, jak…
both… and…zarówno…, jak i…
either… or…albo…, albo…
hardly… when…ledwie…, gdy…
just… as…jedynie…, jak…
neither… nor…ani…, ani…
no sooner… than…gdy tylko…, wtedy…
not only… but also…nie tylko…, ale również…
rather… than…raczej…, niż…
scarcely… when…zaledwie…, kiedy…
whether… or…czy…, czy… ale pojawia się też jako czy…, lub… 

Przykładowe zdania z wykorzystaniem correlative conjunctions to:

We must be living either in Italy or in Spain.Musimy mieszkać albo we Włoszech, albo w Hiszpanii.
I love both the pizza and the pasta. Uwielbiam zarówno pizzę, jak i makaron.
I would rather have pizza than hamburger.Wolałbym raczej pizzę niż hamburgera.
She is as powerful as an athlete.Jest równie silna jak zawodowy sportowiec.
He was such a bad worker that we must fired him.Był tak kiepskim pracownikiem, że musieliśmy go zwolnić.

Przeczytaj także dedykowany wpis → Either, neither both

Angielskie spójniki podzielone na funkcje

Zadaniem spójników jest także pomoc w zachowaniu spójności zdania i pełnią one wtedy rolę linking words. Dlatego też możemy podzielić je ze względu na funkcje, takie jak:

  • sequencing (sequencing linking words), czyli układanie zdarzeń w kolejności, na przykład: ‘after’ (‘po’), ‘another’ (‘kolejny’), ‘before’ (‘zanim’), ‘finally’ (‘w końcu’), ‘lastly’ (‘na koniec’), ‘next’ (‘następnie’), ‘previously’ (‘poprzednio’);
  • giving a result (result linking words), czyli podawanie rezultatu, na przykład: ‘as a consequence of’ (‘na skutek’), ‘as a result’ (‘w rezultacie’), ‘for this reason’ (‘z tego powodu’), ‘therefore’ (‘zatem’);
  • putting emphasis, czyli kładzenie nacisku, na przykład: ‘above all’ (‘ponad wszystko’), ‘absolutely’ (‘koniecznie’), ‘clearly’ (‘wyraźnie’), ‘generally’ (‘ogólnie’), ‘in particular’ (‘w szczególności’), ‘never’ (‘nigdy’), ‘obviously’ (‘oczywiście’), ‘without a doubt’ (‘bez wątpienia’);
  • adding information (information linking words), czyli podawanie dodatkowych informacji, na przykład: ‘also’ (‘także’), ‘and’ (‘i’), ‘apart from’ (‘oprócz’), ‘as well as’ (‘jak również’), ‘too’ (‘też’);
  • giving a reason (reason linking words), czyli podawanie powodu, na przykład: ‘because’ (ponieważ), ‘due to’ (wskutek), ‘in fact’ (w rzeczywistości), ‘owing to’ (w związku z), 'in order that’ (aby/w celu), 'because of’;
  • giving an example (example linking words), czyli podawanie przykładu, na przykład: ‘for example’ (‘na przykład’), ‘for instance’ (‘na przykład’), ‘in this case’ (‘w tym przypadku’), ‘like’ (‘jak’), ‘such as’ (‘takie jak’), ‘to demonstrate’ (‘dowieść’);
  • showing contrast (contrast linking words), czyli prezentowanie kontrastu, na przykład: ‘alternatively’ (‘ewentualnie’), ‘although’ (‘chociaż’), ‘anyway’ (‘tak czy owak’), ‘despite’ (‘pomimo’), ‘however’ (‘jednakże’), ‘in contrast to’ (‘w przeciwieństwie do’), ‘otherwise’ (‘w innym wypadku’), ‘still’ (‘niemniej’), ‘though’ (‘aczkolwiek’), ‘unlike’ (‘w przeciwieństwie’), ‘while’ (‘podczas gdy’), ‘yet’ (‘jednak’), 'on the other hand’ (’z drugiej strony’)
  • comparison (comparison linking words), czyli porównywanie, na przykład also (‘także’), as (‘jakby’), as if (‘jakby’), compare to (‘w porównaniu do’), compare with (‘w porównaniu z’), equally (‘jednakowo’), like (‘jak/tak jak’), likewise (‘podobnie’), same as (‘taki jak’), similar to (‘podobny’);
  • summarizing (summarizing linking words), czyli podsumowanie, na przykład: ‘altogether’ (‘w sumie’), ‘in a nutshell’ (‘w skrócie’), ‘in brief’ (‘krótko mówiąc’), ‘in summary’ (‘w skrócie’), ‘to conclude’ (‘wnioskując’);
  • condition (condition linking words), czyli stawianie warunków, na przykład: ‘as long as’ (‘jeśli tylko’), ‘if’ (‘jeśli’), ‘in that case’ (‘w takim razie’), ‘unless’ (‘chyba że’);
  • concession (concession linking words), czyli akceptowanie kompromisu, na przykład: ‘all the same’ (‘mimo wszystko’), ‘even if’ (‘nawet jeśli’), ‘even through’ (‘chociaż’), ‘in spite of’ (‘pomimo tego’);
  • generalisation, czyli generalizacja zdania, na przykład: ‘as a rule’ (‘z reguły’), ‘for the most part’ (‘przeważnie’), ‘generally’ (‘ogólnie’), ‘in most cases’ (‘w większości przypadków’), ‘overall’ (‘ogólnie’).

Spójniki można podzielić także na te określające czas (time linking words), na przykład: ‘after’ (‘po’), ‘before’ (‘przed’), ‘for’ (‘przez’), ‘since’ (‘od’), ‘till’ (‘dopóki’), ale też te, które występują jako wyrazy łączące, na przykład: ‘that’ (‘że’), ‘whatever’ (‘cokolwiek’), ‘when’ (‘w momencie, kiedy’), ‘where’ (‘gdzie’), ‘whether… or’ (‘czy… lub‘).

Czy po angielskich spójnikach stawiamy przecinek?

Interpunkcja polska i interpunkcja angielska nie mają zbyt wielu punktów wspólnych, dlatego w tej kwestii mogą się pojawić pewne zaskoczenia. Główną zasadą stawiania przecinków w przypadku spójników w języku angielskim jest założenie, że dwa zdania nadrzędne mogą funkcjonować samodzielnie i są wciąż zrozumiałe dla odbiorcy. Zatem często nie stawiamy przecinka przed ‘but’ (przed ‘ale’ w języku polskim stawiamy), za to stawiamy go, by oddzielić zdania nadrzędne). Spójrzmy na przykłady:

  • I feel very strong when it goes to biology but it’s the complete opposite with math
  • Math isn’t my strong suit, but I’m the best at my biology class

Spójniki w języku angielskim – podsumowanie

Aby w łatwy sposób przyswoić spójniki, po prostu ćwiczcie tworzenie zdań z ich wykorzystaniem. Korzystajcie z tej części mowy jak najczęściej w mowie i piśmie. Pamiętajcie, że nauka angielskiego online z native speakerem również będzie bardzo pomocna, gdyż będzie Was wspierał doświadczony native speaker. Tylko w ten sposób dojdziecie do wprawy i osiągniecie postawione sobie językowe cele.

Autor tekstu: Leah Morawiec, Amerykanka, native speaker z 15-letnim doświadczeniem, właścicielka TalkBack.