!function(f,b,e,v,n,t,s){if(f.fbq)return;n=f.fbq=function(){n.callMethod? n.callMethod.apply(n,arguments):n.queue.push(arguments)};if(!f._fbq)f._fbq=n; n.push=n;n.loaded=!0;n.version='2.0';n.queue=[];t=b.createElement(e);t.async=!0; t.src=v;s=b.getElementsByTagName(e)[0];s.parentNode.insertBefore(t,s)}(window, document,'script','https://connect.facebook.net/en_US/fbevents.js'); fbq('init', '417725715092345', {}, { "agent": "wordpress-5.7-3.0.5" fbq('track', 'PageView', []); (function(w,d,s,l,i){w[l]=w[l]||[];w[l].push({'gtm.start': new Date().getTime(),event:'gtm.js'});var f=d.getElementsByTagName(s)[0], j=d.createElement(s),dl=l!='dataLayer'?'&l='+l:'';j.async=true;j.src= 'https://www.googletagmanager.com/gtm.js?id='+i+dl;f.parentNode.insertBefore(j,f); })(window,document,'script','dataLayer','GTM-WVPBPZ4');

14 sierpień 2021

Liczebniki w języku angielskim – podstawowe informacje

Liczebniki mogą wydawać się mało przydatne w sytuacjach towarzyskich, gdy zamarzy nam się, by zabłysnąć wyszukanym słownictwem. Warto jednak pamiętać, że bez liczebników nie damy rady określić, ilu gramów mąki mamy użyć, by ciasto wyszło idealnie i które miejsce na olimpiadzie zajął ulubiony sportowiec. Dzięki nim możemy przypomnieć znajomym, kiedy mamy urodziny i nie zrozumiemy szefa, który przypomina nam, kiedy mamy deadline. Zarówno w języku polskim, jak i angielskim, liczebniki pozwalają nam na podanie istotnych danych, których nie będziemy mogli przekazać w inny sposób. Dlatego warto zapoznać się z nimi, by wiedzieć, jak używać ich poprawnie w języku angielskim. Poznajcie liczebniki w języku angielskim!

liczebniki angielski

Rodzaje liczebników w języku angielskim


Język angielski, mimo wielu wyjątków, jest bardzo uporządkowany, także w kwestii liczebników. W gramatyce angielskiej wyróżniamy liczebniki główne i porządkowe. Istotne są liczebniki określające daty i ułamki. Na szczęście zasady tworzenia liczebników są całkiem proste i przejrzyste. 

Liczebniki główne po angielsku


Liczebniki główne w języku angielskim to tzw. cardinal numbers. Rozpoczynając przygodę z angielskim już na etapie przedszkola, uczniowie przy pomocy różnego rodzaju zabaw, piosenek i ćwiczeń, uczą się pierwszych liczebników głównych, bo na nich buduje się kolejne.

Liczebniki główne po angielsku to:

1one 
2two
3three
4four
5five
6six
7seven
8eight
9nine
10ten
11eleven
12twelve

Gdy zaczynamy przygodę z liczebnikami, nacisk należy położyć na naukę liczebników od 1 do 12. Dlaczego? Ponieważ tworzenie kolejnych, od 13 do 19, następuje w sposób regularny, poprzez dodanie końcówki -teen:

13thirteen
14fourteen
15fifteen
16sixteen
17seventeen
18eighteen
19nineteen

Powyższa tabela wskazuje, że by utworzyć liczebnik 19, należy połączyć nineteen, jednak od tej zasady również są wyjątki: 13 to thirteen, a nie threeteen*, 15 zaś to fifteen, nie fiveteen*. 

Liczebniki angielskie powyżej 20


Krok kolejny to liczebniki powyżej 20. Tworząc liczebniki główne, określające wielokrotności liczby 10, zasada jest bardzo prosta: dodajemy końcówkę -ty. Całość prezentuje poniższa tabela:

20twenty
30thirty
40forty
50fifty
60sixty
70seventy
80eighty
90ninety

Jak widać, w kilku przykładach są nieznaczne różnice: 30 to thirty, nie threety*, 50 to fifty, nie fivety*. 

W przypadku liczebników głównych nie można zapominać o:

0zero

Skoro poznaliśmy zasady tworzenia wielokrotności liczby 10, warto poznać kolejne liczebniki porządkowe. Budujemy je poprzez połączenie dziesiątek z jednostkami (w pisowni połączone są one łącznikiem):

24twenty-one
38thirty-eight
45forty-five
52fifty-two
66sixty-six
71seventy-one
87eighty-seven
93ninety-three

Większe liczby w języku angielskim to:

100hundred
1000thousand
1000000million
1000000000billion

Wielocyfrowe konstrukcje w języku angielskim, wymagają zapamiętania wcześniejszych kroków, ale gdy opanuje się już podstawowe liczebniki, tworzenie kolejnych nie jest problemem:

200two hundred
315three hundred and fifteen 
456four hundred and fifty-six
1001one thousand and one
8918eight thousand, nine hundred and eighteen

Liczebniki porządkowe w języku angielskim


Zadaniem liczebników porządkowych jest podanie kolejności: kto był pierwszy na mecie, kto zdobył ostatnie miejsce w wyborach, którego dnia należy zapłacić rachunek. Największym problemem w przypadku angielskich liczebników porządkowych jest niekoniecznie ich budowa, lecz wymowa. Nazwę amerykańskiego studia filmowego 20th Century Studios zapisuje się bardzo łatwo, prawda? A czy każdy wie, jak wymawiać to dziwne 20th?

W przypadku liczebników porządkowych należy zapamiętać tylko cztery odpowiednie końcówki:

pierwszyfirst1st
drugisecond2nd
trzecithird3rd
czwartyfourth4th
piątyfifth5th
szóstysixth6th

Jak widać, końcówka -st pojawia się przy liczebniku ‘pierwszy’, –nd przy ‘drugi’, –rd przy ‘trzeci’, zaś –th pojawia się w liczebnikach od 4. do 20. Większe liczebniki porządkowe tworzone analogicznie:

31stthirty-firsttrzydziesty pierwszy
42ndforty-secondczterdziesty drugi
153rdone hundred fifty-thirdsto pięćdziesiąty trzeci
207thtwo hundred seventhdwieście siódmy

Jak czytać ułamki w języku angielskim?


Ułamki to również przykłady liczebników, które warto znać:

1/2one halfjedna druga (połowa)
1/3one thirdjedna trzecia
1/4one quarterjedna czwarta (ćwierć)
1/5one fifthjedna piąta
3/4three quarterstrzy czwarte (trzy ćwierci)
5/6five sixthspięć szóstych 
1 1/4one and a quarterjeden i jedna czwarta
1 1/2one and halfjeden i pół

Specyfika ułamków zwykłych (vulgar fractions) polega na tym, że w wymowie łączymy liczebniki główne z porządkowymi. Licznik to liczebnik główny, np. one, two, three, mianownik zaś to liczebnik porządkowy: third, fourth, fifth. Jeśli zaś chodzi o ułamki dziesiętne (decimal fractions), składają się one wyłącznie z liczebników głównych, a przecinek czytamy jako ‘punkt’ ‒ point

Ważne: cyfrę zero wymawiamy jak nought [no:t] lub oh [ou]:

1,5one point five
0,75oh point seventy-five

Procenty w języku angielskim


Procenty w języku angielskim to połączenie liczebników głównych z frazą per cent (pisownia łączna ‒ percent także jest prawidłowa i typowa dla American English):

0,01%point zero one per cent
0,2%point two per cent
4%four per cent
5,3%five point three per cent
45,9%forty-five point nine per cent

Daty w angielskim ‒ jak je czytać? 


Do zapisu daty potrzebny jest liczebnik, miesiąc i rok.

styczeńJanuary
lutyFebruary
marzecMarch
kwiecieńApril
majMay
czerwiecJune
lipiecJuly
sierpieńAugust
wrzesieńSeptember
październikOctober
listopad November 
grudzieńDecember

Odczytywanie roku na ogół polega na podzieleniu go na dwie części:

1986nineteen eighty-six
1234twelve thirty-four

Uwaga: 

1900nineteen hundred
1700seventeen hundred

Rok 2000 i kolejne należy odczytywać w następujący sposób: 

2000two thousand
2002two thousand and two
2015two thousand fifteen

W Wielkiej Brytanii daty zapisuje tak jak w Polsce: dzień, miesiąc rok. Amerykanie zaczynają od miesiąca, następnie podają dzień i na końcu rok.

Przykładową datę w British English można zapisać w ten sposób:

the Second of January, 2000
2nd January 2000
2 January 2000
2/2/2000

Warto pamiętać, że przy odczytywaniu dat, należy dodać przedimek the i przyimek of, zatem powyższą datę odczytujemy jako: the second of January.

Jednostki miary w języku angielskim


W Wielkiej Brytanii obowiązuje zarówno system metryczny, znany także w Polsce, czyli metry, gramy i litry, jak i system imperialny. W USA należy posługiwać się tylko jednostkami imperialnymi. Przykładowe jednostki to:

calinch
stopafoot
jardyard
milamile
pintapint
kwartaquart
galongallon
uncjaounce
funtpound

Jak nauczyć się angielskich liczebników ‒ podsumowanie

Naukę liczebników w języku angielskim najlepiej zacząć od opanowania liczebników głównych, zarówno w mowie i w piśmie, by następnie wprowadzać wieloelementoweza liczebniki porządkowe i na tej podstawie ćwiczyć podawanie ułamków, procentów, dat.

Dobrym sposobem na naukę angielskiego jest skorzystanie z pomocy specjalistów, mowa tutaj o nauce języka przez internet. Angielski online może być świetnym sposobem uczenia się języka na każdym poziomie zaawansowania. Warto wybrać dobry kurs angielskiego online, który przeprowadzi nas przez kolejne poziomy nauczania. 

Autor: Leah Morawiec, doświadczony Native Speaker, nauczycielka i właścicielka TalkBack.