08 gru 2021
Liczba mnoga w angielskim – najważniejsze zasady
Tworzenie liczby mnogiej w języku angielskim nie jest skomplikowane. Reguł odmiany rzeczowników w liczbie mnogiej uczymy się już na samym początku naszej językowej ścieżki, ciężko jest bowiem opowiedzieć o otaczającym nas świecie bez używania wyrazów, które określają wielość przedmiotów. O tym, jak tworzyć liczbę mnogą, jest właśnie ten tekst.
Tworzenie liczby mnogiej w języku angielskim ‒ ogólne zasady
Podstawową zasadą tworzenia rzeczowników w liczbie mnogiej jest dodanie do ich form podstawowych końcówki ‑s lub ‑es. W większości przypadków to wystarczy. Warto też pamiętać, że kiedy tworzymy liczbę mnogą, rzeczownik nie może zostać poprzedzony przedimkiem a lub an:
Przykładowe rzeczowniki, których liczbę mnogą tworzy się poprzez dodanie końcówki ‑s to:
a cat (kot) | cats (koty) |
a pen (długopis, pióro) | pens (długopisy, pióra) |
a doctor (lekarz) | doctors (lekarze) |
a book (książka) | books (książki) |
an orange (pomarańcza) | oranges (pomarańcze) |
an umbrella (parasol) | umbrellas (parasole) |
a friend (przyjaciel) | friends (przyjaciele) |
Jeśli rzeczownik w liczbie pojedynczej kończy się literą: ‑s, ‑ss, ‑sh, ‑ch, ‑o lub ‑x, to wówczas tworząc liczbę mnogą, dodajemy końcówkę ‑es.
Przykładowe rzeczowniki, których liczbę mnogą tworzy się poprzez dodanie końcówki ‑es to:
a bus (autobus) | busses (autobusy) |
a boss (szef) | bosses (szefowie) |
a bush (krzak) | bushes (krzaki) |
a coach (trener) | coaches (trenerzy) |
a tomato (pomidor) | tomatoes (pomidory) |
a box (pudełko) | boxes (pudełka) |
Warto też wspomnieć o rzeczownikach, które w liczbie pojedynczej kończą się na ‑y. Wówczas ‑y zmieniamy na ‑i, do którego dodajemy jeszcze końcówkę ‑es:
a lady (pani) | ladies (panie) |
a baby (dziecko) | babies (dzieci) |
a city (miasto) | cities (miasta) |
Jeśli wyraz w liczbie pojedynczej kończy się literą ‑y, która poprzedzona jest samogłoską, wówczas otrzymuje on końcówkę ‑s:
a day (dzień) | days (dni) |
a boy (chłopiec) | boys (chłopcy) |
a toy (zabawka) | toys (zabawki) |
Co to jest nieregularna liczba mnoga w angielskim?
Warto dodać, że w języku angielskim istnieje coś takiego jak nieregularna liczba mnoga. Rzeczowniki nieregularne mają charakterystyczne końcówki, zatem odmiana w liczbie mnogiej również będzie nieregularna.
Rzeczownik zakończony na: | Liczba mnoga ‒ końcówka: | Przykład: |
‑fe | ‑ves | a wife (żona) ‒ wives (żony) |
‑f | ‑ves | a leaf (liść) ‒ leaves (liście) |
‑us | ‑i | a cactus (kaktus) ‒ cacti (kaktusy) |
‑is | ‑es | a crisis (kryzys) ‒ crisises (kryzysy) |
‑on | ‑a | a phenomenon (fenomen) ‒ phenomena (fenomeny) |
‑um | ‑ia | a medium (medium) ‒ media (media) |
‑ix | ‑ices lub ‑xes | an index (indeks) ‒ indices, indexes (indeksy) |
‑z oraz ‑s | podwojenie ostatniej spółgłoski oraz dodanie końcówki ‑es | a quiz (quiz) ‒ quizzes (quizy) |
Identyczna forma liczby mnogiej i pojedynczej w angielskim ‒ przykłady
Istnieje także całkiem spora lista rzeczowników, które w liczbie pojedynczej i mnogiej przyjmują taką samą formę.
Przykłady wyrazów, które w liczbie pojedynczej i mnogiej mają taką samą formę to:
sheep | owca ‒ owce |
fish | ryba ‒ ryby |
deer | jeleń ‒ jelenie |
species | gatunek ‒ gatunki |
aircraft | samolot ‒ samoloty |
moose | łoś ‒ łosie |
series | seria ‒ serie |
salmon | łosoś ‒ łososie |
carp | karp ‒ karpie |
swine | świnia ‒ świnie |
fruit | owoc ‒ owoce |
tuna | tuńczyk ‒ tuńczyki |
bison | żubr ‒ żubry |
trout | pstrąg ‒ pstrągi |
Pytanie brzmi: jak je rozróżniać? Odpowiedź: po kontekście wypowiedzi. Na przykład:
This is my sheep. | To moja owca. |
These are my sheep. | To moje owce. |
Istnieje też grupa rzeczowników, które mają wyłącznie liczbę mnogą, mimo że semantycznie mają liczbę pojedynczą. Są tzw. plurale tantum. W języku polskim zaliczmy do takich wyrazów np. nożyczki, spodnie czy gogle. Nie ma czegoś takiego jak jeden *nożyczek, jeden *spodzień czy jeden *gogiel.
Wyrazy, które mają wyłącznie liczbę mnogą to m.in.:
scissors | nożyczki |
googles | gogle |
pants | spodnie |
panties | majtki |
clothes | ubrania |
jeans | dżinsy |
pyjamas | piżama |
trousers | spodnie |
shorts | szorty |
tweezers | pęseta |
glasses | okulary |
Kolejna kwestia. Chcąc dogłębnie przeanalizować liczbę mnogą, nie sposób nie wspomnieć o wyrazach, w przypadku których w odmianie przez liczbę występuje alternacja: oo zmienia się na ee, a an na en:
foot (stopa) | feet (stopy) |
tooth (ząb) | teeth (zęby) |
lub
man (mężczyzna) | men (mężczyźni) |
woman (kobieta) | women (kobiety) |
Skoro jesteśmy przy tworzeniu rzeczowników nieregularnych w liczbie mnogiej, należy wspomnieć też o wyrazach, które przyjmują w odmianie zupełnie inną formę i nie mają dodatkowych końcówek. Te wyrazy to m.in.:
a child (dziecko) | children (dzieci) |
a mouse (mysz) | mice (myszy) |
a person (osoba) | people (osoby) |
→ Wpis, który może Cię zainteresować: Dopełniacz saksoński
Nauka liczby mnogiej w języku angielskim
Liczba mnoga jest bardzo potrzebna zarówno w mowie, jak i w piśmie. Trudno sobie wyobrazić podawanie pewnych komunikatów, także tych bardzo podstawowych, z codziennego życia, bez jej używania. Naukę warto rozpocząć równocześnie z nauką rzeczowników, zwłaszcza że reguły tworzenia liczby mnogiej są relatywnie proste i nie wymagają wszechstronnych analiz i dokładnego rozumowania wypowiedzi. Podstawową zasadą jest dokładanie końcówek: ‑s, ‑es i ‑ies. Z czasem można rozszerzać wiedzę o kolejne sposoby tworzenia liczby mnogiej, jednocześnie pamiętając o wspomnianych wcześniej nieregularnych formach, które zapisywane są w ten sam sposób, nie występują w liczbie pojedynczej lub w których zachodzi oboczność.
Na etapie nauki dobrze jest eksperymentować z tworzeniem różnego rodzaju zdań, wplatając w nie właśnie liczbę mnogą. Dobrze jest też sprawdzić lekcje angielskiego online z native speakerem, który podczas rozmowy pomoże nam poznać wyrazy i budowę liczby mnogiej na wielu przykładach. Pozwoli to nam osłuchać się z wyrazami i dostrzec możliwe błędy od razu.
W przypadku wyrazów zakończonych na ‑s, ‑ss, ‑sh, ‑ch, ‑o lub ‑x samo dodanie ‑s nie ułatwi sprawy. Końcówka ‑es odpowiedzialna jest bowiem za precyzyjną wypowiedź. Problemem mogą być rzeczowniki nieregularne, które w liczbie mnogiej przyjmują zupełnie inną formę. Tu nie ma jednoznacznej zasady ich tworzenia, więc zaleca się, by po prostu się ich nauczyć. Poza tym *childs brzmi naprawdę źle, lepiej używać children!
→ Wpis, który może Cię zainteresować: Owoce po angielsku
Podsumowanie
Zależnie od etapu nauki, a także wieku ucznia, wprowadzanie liczby mnogiej można potraktować jak dobrą zabawę. Dzieci szybko „łapią” różnice w tworzeniu liczby mnogiej dzięki zabawom z planszami. Na starszych zaś doskonale wpływają różnego rodzaju quizy lub testy dostępne na wielu platformach internetowych.
Autor tekstu: Leah Morawiec, Amerykanka, native speaker z 15-letnim doświadczeniem, właścicielka TalkBack.